۞ به وبلاگ مرکا خوش آمدید ۞
*.شهدا ذخائر عالم بقا هستند.*
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


بر قامت رعنای شهیدان صلوات

زمزمه نایب المهدی با حضرتش (عج)
ای سید و مولای من! من جان ناقابلی دارم (گریه حضار) ، جسم ناقصی دارم و اندک آبرویی دارم که این را هم خود شما دادید که همه این ها را فدای انقلاب و نثار شما می کنم . سید ما و مولای ما ،برای ما دعا کن که صاحب این انقلاب شمایی .






عقل باید غربال کننده باشد

روایت بسیار معروفی داریم که در کتاب العقل والجهل کافی، بحار و تحف العقول امده است. وروایتی است که

هشام بن الحکم متکلم معروف از حضرت موسی ابن جعقر(ع).(خطاب به خود هشام) نقل کرده است.

درانجا حضرت به این ایه قران که در سوره زمر است استناد می فرمایند:

( فبشرعبادالذین یستمعون القول قیتبعون احسنه اولییک الذین هدیهم الله واولییک هم اولوالالباب )

ایه عجیبی است:

بشارت بده بندگان مرا انان که سخن را استماع می کنند.بعد چکار می کنند؟

ایا هر چه را شنیدند هتان را باور می کنند وهمان را بکار می بندند یا همه را یکجا رد می کنند؟

(فیتبعون احسنه) نقادی می کنند، سبک و سنگین می کنند،ارزیابی می کنند،ان را که بهتر است انتخاب

می کنند. وان بهتر انتخاب شده را پیروی می نمایند.

انوقت می فرماید:

چنین کسانی هستند که حدا انها راهدایت کرده (یعنی هدایت اللهی و استفاده از نیروی عقل این است)

(واولییک هم اولوالااباب) اینهابراستی صاحبان عقل هستند. این،دعوت عجیبی است.

حضرت خطاب به هشام این طور می فرمایید:

(یا هشام! (ان الله تبارک و تعالی بشر اهل العقل و الفهم فی کتابه فقال) خدا اهل عقل و فهم را بشارت

داده و فرموده:

(فبشرعبادالذین یستمعون القول فیتبعون احسنه....)

از این ایه و حدیث کاملا پیداست که یکی از بارزترین صفات عقل برای انسان همین تمیز وجدا کردن است

جدا کردن سخن راست از سخن دروغ،سخن ضعیف ازسخن قوی، سخن منطقی از سخن غیر منطقی،

وخلاصه غربال کردن، عقل ان وقت برای انسان عقل است که به شکل غربال در بیاید :یعنی هر چه را که

وارد می شود سبک سنگین کند ،غربال کند ، انهایی را که به درد نمی خورد دور بریزد و به درد خورها را

نگاه دارد . (تعلیم و تربیت در اسلام شهید مطهری)



جانم فدای رهبر


امام خامنه ای:
..................

رزمنده ای كـه در فـضای سایبر می جنـگی بـرای فـشردن كلیدهای كامپیوتر وضـو بگیر و بـا نیـت قربه الی الله مطلب بنویس.بدانكه تو مصداق و مارَمَیت اِذ رَمَیت ... هستی .تو در شبهای تـاریك جبهه سایبری از میدان مین گناه عبور میكنی مراقب باش،به شهدا تمسك كن بصیرتت را بالا ببر كه تركش نخوری...رابطه خودت را با خدا زیاد كن...با اهل بیت یكی شو و در این راه گوش به فرمان آنها باش.
..............



" یک نفر را مثل آقاى خامنه‌ای پیدا بکنید که متعهد به اسلام باشد و خدمتگزار، و بناى قلبى اش بر این باشد که به این ملت خدمت کند، پیدا نمى کنـید، ایشان را من سالهاى طولانى مى شناسم،.» امام خمینى «قدس سره»


علامه حسن‌زاده می‌فرمایند: اگر یک مکروه از شما سراغ داشتم این کار را نمی‌کردم.
جلوی حضرت آقا دو زانو نشسته و ایشان را مولا خطاب می‌کنند.
حضرت آقا ناراحت شده و به علامه می‌فرمایند این کار را نکنید.
علامه حسن‌زاده می‌فرمایند: اگر یک مکروه از شما سراغ داشتم این کار را نمی‌کردم.
ایشان در جای دیگر فرموده‌اند: گوش‌تان به دهان رهبر باشد. چون ایشان
گوششان به دهان حجت‌بن‌الحسن(عج) است.


آیت‌الله حسن‌زاده آملی می‌فرمایند: رهبر عظیم‌الشأن‌تان را دوست بدارید،
عالمی،‌ رهبری، موحدی، سیاسی، دینداری، انسانی، ربانی، پاک منزه،
کسی که دنیا شکارش نکرده، قدر این نعمت عظما را که خدا به شما عطا فرموده،
قدر این رهبر ولی وفی الهی را بدانید، مبادا این جمعیت ما را، مبادا این کشور ما را،
مبادا این کشور علوی را، این نعمت ولایت را از دست شما بگیرند.
خدایا به حق پیامبر و آل پیامبر سایه این بزرگ‌مرد، این رهبر اصیل اسلامی
حضرت آیت‌الله معظم خامنه‌ای عزیز را مستدام بدار.


بنده نگران مسئله فرهنگ هستم / اساس،باید تقویت جناح فرهنگی مومن باشد / امیدوارم مسئولین فرهنگی توجه داشته باشند كه چه می كنند،با مسائل فرهنگی نمی شود شوخی و بی ملاحظگی كرد / همه باید قدر جوانان مومن و انقلابی را بدانند،اینها هستند كه روز خطر سینه سپر می كنند.

بیانات در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبرى ۱۳۹۲/۱۲/۱۵



رهبر معظم انقلاب آیت الله امام خامنه ای (مدظله العالی) :

«چادر بهترین نوع حجاب ایرانی و نشانه ملی ماست/ آن‌ها با چادر و حجاب صحیح و متقن شما از همه چیز بیشتر دشمن‌اند»

«مردم ما چادر را انتخاب کرده‏اند. البته ما هیچ وقت نگفتیم که «حتماً چادر باشد، و غیرچادر نباشد.» گفتیم که «چادر بهتر از حجاب‌هاى دیگر است.» ولى زنان ما مى‏خواهند حجاب خودشان را حفظ کنند. چادر را هم دوست دارند. چادر، لباس ملى ماست. چادر، پیش از آن‏که یک حجاب اسلامى باشد، یک حجاب ایرانى است. مال مردم ما و لباس ملى ماست.»

سیّد مرتضی آوینی

هریک از این ترفندهایی که آمریکا دربرابر ما به کار برده است کافی است که انقلاب یا رژیمی را سرنگون کند،اما دربرابر جمهوری اسلامی از همه این مکرها جز تثبیت بیشتر ما و صدورانقلاب اسلامی به همه جهان کار دیگری برنیامده است. آنچه که به ما اینچنین قدرتی بخشیده این است که ما برخلاف همه دنیا تابع «اعتقاداتمان»هستیم نه«اقتصادمان» .

امیرالمؤمنین علیه السلام می‌فرماید:

روزی رسول خدا از ما پرسید:« بهترین کار برای زنان چیست؟»


فاطمه علیهاسلام پاسخ داد:« بهترین کار برای زنان این است که مردان را نبینند و مردان نیز آنها را نبینند.»




امید است لحظاتی شاد, مفید و معنوی در کنار ما داشته باشید.
دست هممون برسه ضریح امام حسین (علیه السلام).
یا علی.
التماس دعا.
مدیر: مرکا

مدیر وبلاگ :
نویسندگان
پیوند روزانه




پخش زنده حرم آیه قرآن حدیث موضوعی
روزشمار فاطمیه


















دریافت کد لوگوی سایت مراجع معظم تقلید
مهدویت امام زمان (عج)

وصیت شهدا انقلاب اسلامی ذکر روزهای هفته جنگ دفاع مقدس سوره قرآن

روشن‌فکران؛ تهدیدی برای آل‌سعود

روشن‌فکران سعودی معتقدند که حاکمیت وهابیون در عربستان و نفوذ آن‌ها در ساختارهای سیاسی و اجتماعی باعث شده است تا این کشور در شرایط سنتی و عقب‌مانده‌ی خود باقی بماند و شهروندان نتوانند دارای حقوق سیاسی و اجتماعی باشند. برای رهایی از این معضل چاره‌ای جز به حاشیه راندن مذهب وهابی از حیات سیاسی و اجتماعی نیست.

نویسنده: علی‌اکبر اسدی

حاکمیت در عربستان سعودی از سال ۱۹۳۲ در اختیار آل‌سعود بوده است و جامعه‌ی عربستان و گروه‌های اجتماعی در ساختار این کشور نقشی نداشته‌اند. در این کشور احزاب حق فعالیت ندارند و شهروندان نه تنها حق مشارکت در عرصه‌ی سیاست را ندارند، بلکه بسیاری از گروه‌ها و شهروندان نظیر زنان و شیعیان از حقوق اجتماعی اصلی خود نیز محروم هستند و همواره مورد تبعیض واقع شده‌اند، اما دولت سعودی سعی داشته است که با تعبیر و تفسیر حوادث و خاطرات گذشته، ضمن کسب مشروعیت سیاسی، این تصور را نهادینه کند که حکومت حق تاریخی سعودی‌هاست.

اتکای دولت سعودی به درآمدهای نفتی و ایدئولوژی وهابیت، به منظور کسب مشروعیت و امنیت در جهت تداوم بقای رژیم سیاسی، منجر به احساس بی‌نیازی مقامات سعودی از مشارکت سیاسی شهروندان شده است. هرچند که مشارکت و حقوق سیاسی و اجتماعی برای تمامی سطوح شهروندان سعودی بی‌معنا بوده است، اما در این میان شیعیان و زنان در معرض محرومیت و تبعیض بیشتری قرار داشته‌اند. در مجموع می‌توان گفت که دولت در عربستان به واسطه‌ی درآمدهای نفتی و ایدئولوژی وهابیت کنترل و هدایت کامل جامعه و گروه‌های اجتماعی را در دست داشته است،اما اتکا به نفت علاوه بر عرصه‌ی داخلی، از جهت دیگری نیز به دولت سعودی برای حفظ ثبات و قدرت سیاسی کمک کرده است.

با وجود مؤلفه‌های مهم فوق، که به حفظ قدرت و ثبات در عربستان سعودی کمک کرده است، در طول ۲ دهه‌ی گذشته، برخی تغییر و تحولات در سطوح داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی باعث شده است تا انگاره‌های پیشین در مورد تداوم ثبات و قدرت حاکمیت در سعودی با تردیدهای جدی مواجه شود.

تغییرات اجتماعی و جمعیتی درون عربستان سعودی، تحولات منطقه‌ای معطوف به گسترش جامعه‌ی مدنی و آزادی‌های سیاسی و اجتماعی و مواجه شدن دولت‌های اقتدارگرا با چالش‌هایی مانند عدم مشروعیت و ناکارآمدی و روندهای جهانی مبتنی بر دمکراتیزاسیون و گسترش ارتباطات باعث شده است تا زمزمه‌هایی در مورد لزوم انجام برخی تغییرات و اصلاحات در نظام سیاسی و اجتماعی سنتی سعودی مطرح شود و به تدریج به یکی از دغدغه‌های مهم دولت و حاکمیت از یک سو و برخی گروه‌های اجتماعی و شهروندان این کشور، از سوی دیگر، تبدیل شود.

تحرک اجتماعی و افزایش سطح تحصیلات و آگاهی‌های عمومی در عربستان سعودی و به خصوص گسترش ارتباطات سعودی‌ها، منجر به ظهور و رشد گروه‌های اجتماعی جدیدی شده است که دیگر ساختار سیاسی و سنت‌های اجتماعی حاکم در این کشور را قبول ندارند و خواستار تغییرات جدی در این خصوص هستند. گروه‌های لیبرال و روشن‌فکران سعودی به عنوان مهم‌ترین گروه‌ها در این راستا محسوب می‌شوند که بررسی رابطه و نگاه آن‌ها به ساختار قدرت در عربستان سعودی اهمیت بالایی پیدا می‌کند.

با توجه به این موضوع، پرسش مهم قابل طرح آن است که گروه‌های لیبرال و روشن‌فکر درون عربستان سعودی چه چالش‌هایی را برای دولت سعودی ایجاد می‌کنند.

 بر این اساس، در این نوشتار، ضمن تبیین مطالبات و اقدامات گروه‌های لیبرال و روشن‌فکران سعودی و رویکرد دولت سعودی در قبال این گروه، به ارزیابی چالش‌های روشن‌فکران و لیبرال‌ها برای نظام سعودی خواهیم پرداخت.

۱. مطالبات و اقدامات گروه‌های لیبرال و روشن‌فکر؛

گروه‌های لیبرال و روشن‌فکر در عربستان سعودی در ۲ دهه‌ی گذشته چند مطالبه را به عنوان مطالبه‌ی اصلی خود در مقابل دولت اقتدارگرای سعودی مطرح ساخته‌اند که عبارت‌اند از: پایان دادن به تسلط مذهب افراط‌گرای وهابی در حیات اجتماعی و سیاسی این کشور، برابری در جامعه‌ی عربستان به خصوص برای زنان و اقلیت‌های مذهبی، ایجاد آزادی‌های سیاسی و اجتماعی، برگزاری انتخابات آزاد در سطوح ملی و محلی، توجه به حقوق زنان و حقوق بشر، و کاهش فساد اقتصادی و گسترش مزایای رفاهی در جامعه‌ی عربستان.

ظهور لیبرال‌ها و تلاش‌های گروه‌های لیبرال و روشن‌فکران عربستان سعودی برای طرح و دنبال کردن مطالبات فوق در تحولات جدیدی در این کشور در دهه‌های اخیر ریشه دارد. از جمله زمینه‌های داخلی، که به مطرح شدن روشن‌فکران انجامید، می‌توان به روند تعامل اقتصادی‌ـ‌سیاسی غرب با عربستان سعودی طی ۶ دهه‌ی گذشته اشاره کرد که مرزهای این کشور را در برابر موج مدرنیسم باز کرد و باعث شد تا سطح توقعات اجتماعی‌ـ‌سیاسی تغییر کند.

ساخت قدرت در برابر مطالبات اجتماعی آسیب‌پذیر شده و بافت فرهنگی نیز تغییر کرده است؛ به گونه ای که رویارویی بین سنت و مدرنیسم به تغییر تعادل اجتماعی منجر شده است.جدای از گسست‌های اجتماعی‌ـ‌سیاسی، که ناشی از تقابل سنت و مدرنیسم در این کشور است و در بروز مطالباتی چون حقوق بشر، حقوق زنان و دیگر ارزش‌های لیبرالی مصداق یافته است، تعارضات آشکار و پنهان دیگری از ابتدای تشکیل حکومت سعودی در این کشور وجود داشته است که اکنون وجهی دیگر از گسست‌های سیاسی و اجتماعی را هویدا می‌سازد.[۱]

عامل مؤثر دیگر، تغییر جمعیت عربستان است که جمعیتی جوان است و درخواست‌ها و مطالبات خاص خود را دارد و در حال فاصله گرفتن از برخی سنت‌های سیاسی و اجتماعی گذشته است. بیش از ۴۱ درصد جمعیت سعودی زیر ۱۴ سال هستند و ۱۸ درصد نیز بین ۱۵ تا ۲۴ سال سن دارند.[۲]

نه تنها میزان رشد جمعیت طوری است که بقای عربستان را به عنوان کشوری مرفه با مشکل روبه‌رو می‌کند، بلکه مردم آن باسوادتر، تحصیل‌کرده‌تر و شهرنشین می‌شوند. مسئله‌ی مهم دیگر گسترش سطح تحصیلات و آموزش‌های مردم به خصوص در میان زنان است. با توجه به بسترها و تغییرات اجتماعی فوق، گروه‌های لیبرال از بسترهای مهم‌تری برای فعالیت و درخواست اصلاحات سیاسی برخوردار شده‌اند.

گروه‌های روشن‌فکری و لیبرال از دهه‌ی ۱۹۹۰ به همراه سایر گروه‌های معترض درون عربستان سعودی تلاش‌هایی را برای طرح و محقق ساختن مطالبات خود آغاز کرده‌اند که به خصوص به صورت درخواست برای اصلاحات بوده است. به عنوان نخستین درخواست برای اصلاحات در دسامبر ۱۹۹۰ گروهی ۴۳ نفری متشکل از لیبرال‌ها و سکولارها (دانشگاهیان، نویسندگان، بازرگانان و مقامات دولتی) طوماری به امضا رساندند که در آن از ملک فهد درخواست شده بود، به منظور تنظیم امور حکومتی و تقویت اصل تساوی تمام شهروندان و نیز ریشه‌کنی تبعیض مذهبی، وابستگی قبیله‌ای، پیشینه‌ی خانوادگی و جایگاه اجتماعی، قانون اساسی تدوین و تصویب شود.

امضاکنندگان این طومار از ملک فهد مصرانه خواستند تا شورای مشورتی ایجاد شود و به آن قدرت و اختیار عمل بیشتری از جمله حق نظارت بر کار نهادهای اجرایی داده شود. همچنین آن‌ها از ایجاد شوراهای مشورتی در استان‌ها حمایت کردند. علاوه بر این، درخواست‌کنندگان چارچوبی برای صدور فتوا پیشنهاد کردند که طبق آن می‌بایست فتواها مورد ارزشیابی، بحث و پاسخ‌گویی بدون محدودیت قرار گیرند.[۳]

بعد از ۱۱ سپتامبر، در حالی که فشارهای خارجی برای ایجاد اصلاحات در عربستان سعودی شدت گرفت، درخواست‌های داخلی روشن‌فکران برای اصلاحات سیاسی و اجتماعی عمیق در این کشور در این مرحله به صورت جدی‌تری آغاز شد. در این راستا، در سال ۲۰۰۳ گروه‌های خواستار اصلاحات طومارهای متعددی را برای پادشاه عربستان ارسال کردند و موج نوینی از درخواست‌ها برای اصلاحات پدیدار شد که واکنش‌هایی را از طرف حاکمیت نیز در پی داشت.

در این دوره، در شرایطی که آزادی‌های بسیاری محدود شده بود و از تأسیس احزاب سیاسی در عربستان سعودی جلوگیری می‌شد، گروه اصلاح‌طلبان در بین استادان دانشگاه‌ها، روشن‌فکران،‌ وکلا، روزنامه‌نگاران و فعالان سیاسی به وجود آمد. این افراد، پس از حوادث ۱۱ سپتامبر، تلاش کردند از وضعیت جدید برای به دست آوردن حمایت‌های مردمی و نفوذ در داخل جناح میانه‌رو خانواده‌ی سلطنتی استفاده کنند. این اصلاح‌طلبان لیبرال از سال ۲۰۰۲ برنامه‌هایی را مطرح کرده‌اند که هدف آن آزادی‌های سیاسی بیشتر و حقوق مدنی برای زنان و مردان‌ است.

در شرایط جدید منطقه‌ای، بعد از آغاز جنبش‌های مردمی، بار دیگر فعالیت‌های روشن‌فکران و گروه‌های لیبرال سعودی شدت گرفته و درخواست‌هایی نوین برای تغییر و اصلاحات مطرح شده است. حتی فراتر از درخواست‌ها و اعتراضات متعادل و مسالمت‌جویانه، به برخی حرکت‌های رادیکالی معطوف به تجزیه و دگرگونی اساسی در میان روشن‌فکران لیبرال نیز می‌توان اشاره کرد.

در این خصوص، می‌توان به «الحجازی‌ها» به عنوان گروهی لیبرال، اما خواهان جدایی حجاز اشاره نمود؛ گروه فعالی که به نظر می‌رسد در یک تعارض آشکار از لیبرال‌مسلک‌های عربی تشکیل شده‌اند که با پول نفت به تحصیل در اروپا و آمریکا پرداخته‌اند؛ روشن‌فکرهایی که نه تنها در مقابل مقدس‌نمایی حاکم بر عربستان قد علم کرده‌اند، که علاوه بر آن، به مقابله با مظاهر قدرت‌نمایی نظام حاکم نظیر تکفیر و اجرای احکام شریعت چون اعدام و قطع عضو نیز ایستاده‌اند.

الحجازی‌ها تکفیر شیعیان از سوی مفتی‌های وهابی را نیز به شدت تقبیح می‌کنند و معتقدند زمینه‌ی فعالیت‌های تکفیری، به ویژه بعد از جنگ خلیج فارس و تولید رو به تزاید نخبگان وهابی توسط دستگاه حاکم فراهم آمده است و اجازه می‌دهد آن‌ها، به منظور مبارزه با آنچه از نظر وهابی‌ها ارتداد در اسلام محسوب می‌شود، برخیزند و به پاک‌سازی هر گونه تفسیری از اسلام در قالب مذهب تشیع و ضد وهابیسم اقدام کنند.[۴]

به عنوان نمونه‌ی دیگر در شرایط اخیر، فعالان عربستانی روز هفتم ماه می سال ۲۰۱۲ را روز لیبرالیسم و جدایی دین مردمی از دین سیاسی اعلام کرده‌اند و در تلاش برای پایان سلطه‌ی جریان مذهبی حاکم هستند. فعالان عربستانی، با اشاره به اینکه از حاکمیت دین سیاسی و افراط‌گرایی ناشی از آن خسته شده‌اند، اعلام کردند که اعلام روز لیبرالیسم منجر به کشمکش آنان با جریان مذهبی حاکم خواهد شد. سعاد الشمری، دبیرکل سازمان لیبرالیسم عربستان، گفته است که لیبرال‌ها به اهمیت جنبش آگاهی فکری مردم، شامل پی بردن به مفاهیم واقعی مذهبی و جدایی دین مردمی از دین سیاسی، پی برده‌اند.[۵]

در شرایط جدید منطقه‌ای، بعد از آغاز جنبش‌های مردمی، بار دیگر فعالیت‌های روشن‌فکران شدت گرفته و درخواست‌هایی نوین برای تغییر و اصلاحات مطرح شده است. حتی فراتر از درخواست‌ها و اعتراضات متعادل و مسالمت‌جویانه، به برخی حرکت‌های رادیکالی معطوف به تجزیه و دگرگونی اساسی در میان روشن‌فکران لیبرال نیز می‌توان اشاره کرد.

۲. رویکرد حکومت در قبال لیبرال‌ها و روشن‌فکران؛

واکنش حکومت آل‌سعود به مطالبات روشن‌فکران لیبرال این کشور ۲ وجه عمده داشته است که عبارت‌اند از:

الف) همراهی ظاهری با انجام اصلاحات صوری و نمایشی که هیچ گونه تأثیر جدی در ساختارهای سیاسی و اجتماعی این کشور نداشته است.

ب‌) مبادرت به اعمال فشار و سرکوب این گروه‌ها که همچنان ادامه دارد.

با توجه به درخواست‌های صورت‌گرفته برای اصلاحات در اول مارس ۱۹۹۲، ملک فهد تصمیم گرفت تا به منظور آرام ساختن شرایط اقداماتی انجام دهد. از این رو، وی فرمان تدوین قانون اساسی، تشکیل شورای مشورتی جدید و سیستم دولت محلی برای ۱۴ استان عربستان را صادر کرد. شورای مشورتی به عنوان مجلس بحث و تبادل نظر با ۶۰ عضو منتخب از سوی ملک فهد تشکیل شد. هدف از تشکیل این شورا بررسی تمامی قوانین حکومتی، پیمان‌ها و توافقنامه‌های بین‌المللی بود.

همچنین در پاسخ به درخواست‌های اصلاحاتی و به خصوص به منظور تعدیل فشارهای بین‌المللی ناشی از ۱۱ سپتامبر، سعودی‌ها تلاش کردند تا برنامه‌ها و اقداماتی را طراحی کنند و به پیش ببرند که از جمله می‌توان به اصلاح مجلس شورا، راه‌اندازی گفت‌وگوی ملی، انتخابات شوراها و گسترش دامنه‌ی اصلاحات و مواردی مانند اصلاحات آموزشی، قضایی و شرایط زنان اشاره کرد.

از آنجایی که اقدامات اصلاحاتی دولت صرفاً نمایشی و برای کاهش فشارها بود و به تغییرات جدی نینجامید، می‌توان عنوان کرد که کنترل و محدودسازی روشن‌فکران و حتی سرکوب آن‌ها، رویکرد اصلی دولت سعودی در قبال فعالیت‌های این گروه بوده است. در واقع خواسته‌های روشن‌فکران خشم جناح محافظه‌کار خانواده‌ی سلطنتی و نهاد دینی رسمی را برانگیخته و باعث شده است این افراد با محدودیت‌های فردی و امنیتی مواجه شوند. استادان دانشگاه‌ها از تدریس محروم شده‌اند و از سفر برخی از آنان به خارج از کشور جلوگیری می‌شود و برخی نیز به زندان افتاده‌اند.

به عنوان نمونه، در مارس ۲۰۰۴، تعداد ۱۲ نفر از افرادی که سند درخواست اصلاحات را امضا کرده بودند دستگیر شدند که از این عده ۹ نفر به شرط اینکه دیگر این خواسته‌ها را مطرح نکنند و به هر گونه فعالیت سیاسی خود پایان دهند، آزاد شده‌اند، اما ۳ نفر دیگر به نام‌های «علی‌ الدومینی»، «متروک‌ الفالح» و «عبدالله الحمید» با این شروط مخالفت کردند و در می ۲۰۰۵ حکم زندان این افراد صادر شد و به ۶ تا ۹ سال حبس محکوم شدند. در دوره‌ی اخیر نیز موج بازداشت کردن و زندانی ساختن روشن‌فکران گسترش یافته است و در حال حاضر در عربستان سعودی می‌توان شاهد زندان‌هایی بود که مملو از این افراد هستند.

۳. چالش‌های لیبرال‌ها و روشن‌فکران برای حکومت

روشن‌فکران لیبرال در عربستان سعودی، با توجه به نوع مطالبات و فعالیت‌های خود و همچنین شیوه‌های واکنش دولت سعودی در قبال این گروه، به چند طریق برای حکومت سعودی چالش ایجاد می‌کنند. اولین چالش را می‌توان مطرح ساختن و تقویت الگوی نوینی از مشروعیت درون عربستان سعودی دانست که از الگوی سنتی حاکم در این کشور به صورت اساسی متفاوت است. در واقع روشن‌فکران، با تکیه بر مردم و حقوق شهروندی در چارچوب‌های لیبرالی، الگوی سیاسی دمکراتیک را مطرح می‌سازند.

در حالی که در عربستان سعودی مذهب وهابیت، اقتدار تاریخی آل‌سعود و همچنین برخی خدمات اقتصادی و اجتماعی مبتنی بر درآمدهای نفتی برای ایجاد مشروعیت مورد استفاده قرار می‌گیرد، طرح این موضوع که حاکمیت باید بر اساس انتخابات آزاد و تحت کنترل و نظارت مردم و شهروندان باشد به صورت بنیادینی بقای نظام سیاسی سعودی را با چالش مواجه می‌سازد. این چالش در واقع چالش سیاسی مهمی برای دولت سعودی محسوب می‌شود.

چالش مهم دیگر روشن‌فکران لیبرال ناشی از تأکید آن‌ها بر لزوم انفکاک مذهب افراط‌گرای وهابی از حیات سیاسی و اجتماعی است. در واقع روشن‌فکران سعودی معتقدند که حاکمیت وهابیون و علمای وهابی در عربستان و نفوذ آن‌ها در ساختارهای سیاسی و اجتماعی باعث شده است تا این کشور در شرایط سنتی و عقب‌مانده‌ی خود باقی بماند و شهروندان نتوانند دارای حقوق سیاسی و اجتماعی باشند.

بر این اساس، حقوق اقلیت‌های مذهبی مانند شیعیان و زنان در عربستان سعودی به شدت پایمال می‌شود و برای رهایی از این معضل، چاره‌ای جز به حاشیه راندن مذهب وهابی از حیات سیاسی و اجتماعی وجود ندارد. بر این اساس، وهابیت به عنوان رکن مهم حکومت سعودی مورد چالش قرار می‌گیرد و مطالبات لیبرالی با واکنش و سرکوب بیشتر وهابیون روبه‌رو می‌شود.

الحجازی‌ها تکفیر شیعیان از سوی مفتی‌های وهابی را به شدت تقبیح می‌کنند و معتقدند زمینه‌ی فعالیت‌های تکفیری، به ویژه بعد از جنگ خلیج فارس و تولید رو به تزاید نخبگان وهابی توسط دستگاه حاکم فراهم آمده است و اجازه می‌دهد آن‌ها، به منظور مبارزه با آنچه از نظر وهابی‌ها ارتداد در اسلام محسوب می‌شود، برخیزند و به پاک‌سازی هر گونه تفسیری از اسلام در قالب مذهب تشیع و ضد وهابیسم اقدام کنند.

چالش سوم را می‌توان ناشی از انتقادات و اعتراضات روشن‌فکران به فساد سیاسی و اقتصادی درون حاکمیت دانست که حتی قشرهای سنتی جامعه‌ی عربستان را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. در واقع این موضوع، که به صورت منازعات درون‌خاندانی در آل‌سعود نیز نمودار می‌شود، می‌تواند ابعاد مشروعیت‌زدایی از آل‌سعود را فراتر از قشرهای جوان و نوگرا گسترش دهد و معضل حاکمیت را برای سعودی‌ها بسیار جدی کند.

علاوه بر این، چالش مهم دیگر آن است که گروه‌های روشن‌فکران، با توجه به کانال‌ها و توانمندی‌های ارتباطی و انتشار اطلاعات و پیام‌های خود، این قابلیت را دارند که در عرصه‌ی منطقه‌ای و بین‌المللی نیز آل‌سعود را از منظر پرستیژ و اعتبار با چالش مواجه سازند؛ موضوعی که باعث گسترش فشارها و محدودیت‌های بین‌المللی حکومت سعودی در عرصه‌ی جهانی می‌شود.

نتیجه‌گیری

عربستان سعودی دارای نظام سیاسی سنتی و اقتدارگرایی است و این نظام سیاسی، با توجه به تغییرات و پویش‌های مدرن جهانی و تحولات منطقه‌ای، دچار تغییر یا اصلاح نشده است. این در حالی است که بخش قابل توجهی از جامعه‌ی عربستان، به دلیل گسترش سطح تحصیلات، افزایش ارتباطات و مواجه شدن با امواج نوگرایی، دچار تغییرات قابل توجهی شده‌اند و بر این اساس، می‌توان شاهد ظهور گروه‌هایی مانند روشن‌فکران لیبرال در این کشور بود که مطالبات نوینی را مطرح می‌کنند.

روشن‌فکران لیبرال سعودی با مطرح کردن مطالباتی مانند گسترش آزادی‌های سیاسی و اجتماعی و برگزاری انتخابات آزاد و مواردی دیگر، چالش‌های مختلفی را برای حکومت سعودی به وجود آورده‌اند. در این خصوص می توان به ۴ چالش مهم اشاره کرد که عبارت‌اند از: چالش مشروعیت سیاسی، چالش مشروعیت مذهب وهابی، چالش کارآمدی و پاک‌دستی اقتصادی و سیاسی و چالش منطقه‌ای و بین‌المللی.

طرح جدی مطالبات روشن‌فکری از دهه‌ی ۱۹۹۰ آغاز شد، اما با گسترش طبقات تحصیل‌کرده و افزایش ارتباطات و آگاهی‌های عمومی در عربستان سعودی، روند تحولات در جهت تقویت بیشتر این گونه گروه‌ها و مقبولیت بیشتر مطالبات آن‌ها در حرکت است؛ اما دولت عربستان سعودی رویکرد خود را نسبت به این گروه‌ها و مطالبات آن‌ها تغییر نداده است و با توجه به حاکمیت وهابیون و شخصیت‌های سیاسی سنتی، همچنان ترجیح می‌دهد که با اصلاحات محدود و نمایشی و بیشتر با سرکوب و ایجاد محدودیت، همانند گذشته، روشن‌فکران لیبرال را مهار و تضعیف نماید؛ اما واقعیت‌های کنونی و پیش‌بینی‌های آینده نشان می‌دهد که هرچند دولت سعودی ممکن است در کوتاه‌مدت موفق به مهار روشن‌فکران با این شیوه‌ها شود، اما در بلندمدت چاره‌ای جز تغییرات اساسی نخواهد داشت.

پی‌نوشت‌ها

[۱]عربستان سعودی در برابر اصلاحات، ۶ اسفند ٨٩:

http://www.asnoor.ir/Public/Articles/ViewArticles.aspx?Code=188271

[۲]Saudi Arabia – demographic trends to watch for, June ۱۸ – ۲۰۰۷:

http://www.ameinfo.com/123859.html

[۳]اندرزج کپیسزوسکی، عربستان سعودی: به سوی دمکراسی یا ظهور شکل تازه‌ای از اقتدارگرایی، ترجمه‌ی حمید نیکو، در شورای همکاری خلیج فارس: سیاست خارجی و روندهای داخلی، تدوین و گردآوری محمود واعظی و علی‌اکبر اسدی، تهران، مجمع تشخیص مصلحت نظام، مرکز تحقیقات استراتژیک، ۱۳۸۹، ص ۲۲۱. [۴]گزارشی از عملکرد جریان‌های معارض اهل تسنن در عربستان سعودی، ۲۱ خرداد ۱۳۹۱، قابل دسترسی در:

http://yalasarat.com/vdcev78w.jh8vfi9bbj.html

[۵]لیبرال‌ها و روشن‌فکران عربستان: از افراط‌گرایی جریان حاکم خسته شده‌ایم، ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۱، قابل دسترسی در:



نوع مطلب : بهتربشناسیم(سیاسی)، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
شنبه 23 آذر 1398




موضوعات
صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

لوگوی ما

 کربلایی 110-علی اکبر محمدزاده مازندرانی

تارنمای تخصصی سردارشهیدحمیدرضانوبخت

سفیر هراز

کد متحرک کردن عنوان وب

امکانات جانبی
به سایت ما خوش آمدید
نام و نام خانوادگی      
آدرس ایمیل      
کلیه حقوق این وبلاگ برای ۞ به وبلاگ مرکا خوش آمدید ۞ محفوظ است
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic